BC oznaczanie jezyka metadanych - Historia wersji

Aleksandra Zawadzka: /* Oznaczanie języka metadanych */

2024-02-22T08:11:58Z

Oznaczanie języka metadanych

← poprzednia wersja		Wersja z 08:11, 22 lut 2024
Linia 3:		Linia 3:
	== Oznaczanie języka metadanych ==		== Oznaczanie języka metadanych ==

	Wszystkie informacje dotyczące obiektu, które redaktorzy BC umieszczają w odpowiednich polach opisu, mieszczą się w kategorii [https://pl.wikipedia.org/wiki/Metadane metadanych] opisowych. Metadane opisowe, czyli dane dostarczające szczegółowych informacji o obiekcie, pozwalają z jednej strony w efektywny sposób korzystać użytkownikom ze znalezionych zasobów, a z drugiej, dzięki stosowaniu jednolitych standardów, umożliwiają wymianę danych między różnymi bazami i systemami. Nawet najpiękniej zeskanowany obiekt nie będzie mógł być znaleziony przez potencjalnego użytkownika, jeśli nie będzie miał dobrze opisanych metadanych. Z tego względu tak istotne jest zwrócenie uwagi na właściwe uzupełnianie poszczególnych pól, gdyż '''poprawnie wprowadzone metadane są kluczem do ich skutecznego wykorzystania'''.		Wszystkie informacje dotyczące obiektu, które redaktorzy umieszczają w odpowiednich polach opisu, mieszczą się w kategorii [https://pl.wikipedia.org/wiki/Metadane metadanych] opisowych. Metadane opisowe, czyli dane dostarczające szczegółowych informacji o obiekcie, pozwalają z jednej strony w efektywny sposób korzystać użytkownikom ze znalezionych zasobów, a z drugiej, dzięki stosowaniu jednolitych standardów, umożliwiają wymianę danych między różnymi bazami i systemami. Nawet najpiękniej zeskanowany obiekt nie będzie mógł być znaleziony przez potencjalnego użytkownika, jeśli nie będzie miał dobrze opisanych metadanych. Z tego względu tak istotne jest zwrócenie uwagi na właściwe uzupełnianie poszczególnych pól, gdyż '''poprawnie wprowadzone metadane są kluczem do ich skutecznego wykorzystania'''.


Linia 25:		Linia 25:

	Dla redaktora biblioteki cyfrowej powyższe informacje mogą pomóc w zrozumieniu jak zapisywane i przekazywane dalej są poszczególne elementy opisu - czyli metadane opisowe, wprowadzane w odpowiednie pola systemu dLibra. W tym przypadku, najprościej rzecz ujmując, etykieta to nazwa pola (w postaci angielskiej nazwy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Resource_Description_Framework RDF], np. Title, Creator, Subject), a atrybutem jest oznaczenie języka, jeśli wartość została wpisana w zakładkę językową.		Dla redaktora biblioteki cyfrowej powyższe informacje mogą pomóc w zrozumieniu jak zapisywane i przekazywane dalej są poszczególne elementy opisu - czyli metadane opisowe, wprowadzane w odpowiednie pola systemu dLibra. W tym przypadku, najprościej rzecz ujmując, etykieta to nazwa pola (w postaci angielskiej nazwy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Resource_Description_Framework RDF], np. Title, Creator, Subject), a atrybutem jest oznaczenie języka, jeśli wartość została wpisana w zakładkę językową.


	== Zakładki językowe ==		== Zakładki językowe ==

Rafał Raczyński: zamiana linków na wewnętrzne

2022-03-16T08:29:36Z

zamiana linków na wewnętrzne

← poprzednia wersja		Wersja z 08:29, 16 mar 2022
Linia 71:		Linia 71:


	Powyższe przykłady pokazują, że to tylko od redaktora zależy, czy konkretnej wartości zostanie nadane oznaczenie języka i czy będzie ono poprawne, dlatego opisując obiekt warto zwrócić na to szczególną uwagę. Oznaczanie języka metadanych ma także znaczenie [~~https://wiki.bu.uni.wroc.pl/index.php/~~Europeana_-_poziomy_metadanych przy obliczaniu poziomów metadanych] zdefiniowanych w dokumencie Europeana Publishing Framework<ref>[https://pro.europeana.eu/post/publishing-framework Europeana Publishing Framework], [dostęp 2021-09-07].</ref>, gdyż liczba relewantnych pól z oznaczeniem językowym jest jednym z trzech podstawowych kryteriów kwalifikacji opisu do poziomu A, B lub C.		Powyższe przykłady pokazują, że to tylko od redaktora zależy, czy konkretnej wartości zostanie nadane oznaczenie języka i czy będzie ono poprawne, dlatego opisując obiekt warto zwrócić na to szczególną uwagę. Oznaczanie języka metadanych ma także znaczenie [[Europeana_-_poziomy_metadanych\|przy obliczaniu poziomów metadanych]] zdefiniowanych w dokumencie Europeana Publishing Framework<ref>[https://pro.europeana.eu/post/publishing-framework Europeana Publishing Framework], [dostęp 2021-09-07].</ref>, gdyż liczba relewantnych pól z oznaczeniem językowym jest jednym z trzech podstawowych kryteriów kwalifikacji opisu do poziomu A, B lub C.

	== Wskazówki dotyczące stosowania zakładek językowych ==		== Wskazówki dotyczące stosowania zakładek językowych ==
Linia 138:		Linia 138:
	\|}		\|}

	Z oczywistych względów nie każdy obiekt ma wypełnione wszystkie 22 pola, które biorą udział w procesie [~~https://wiki.bu.uni.wroc.pl/index.php/~~Europeana_-_poziomy_metadanych wyznaczania poziomów Tier metadata]. Dlatego też do tych obliczeń wykorzystane są '''tylko pola, które zostały wypełnione'''. Jeśli w opisie wypełniono 7 z powyższych pól, z czego 4 wartości wpisano w zakładkę Niez., to oznaczenie języka ma 43% pól. Taki rekord, nawet przy spełnieniu pozostałych kryteriów, pozostanie na najniższym poziomie, czyli Tier A.		Z oczywistych względów nie każdy obiekt ma wypełnione wszystkie 22 pola, które biorą udział w procesie [[Europeana_-_poziomy_metadanych\|wyznaczania poziomów Tier metadata]]. Dlatego też do tych obliczeń wykorzystane są '''tylko pola, które zostały wypełnione'''. Jeśli w opisie wypełniono 7 z powyższych pól, z czego 4 wartości wpisano w zakładkę Niez., to oznaczenie języka ma 43% pól. Taki rekord, nawet przy spełnieniu pozostałych kryteriów, pozostanie na najniższym poziomie, czyli Tier A.

	Pamiętaj przy tym, że liczą się tylko '''unikalne wystąpienia danego pola''', czyli jeśli np. dla pola TEMAT I SŁOWA KLUCZOWE będzie 5 wpisów posiadających oznaczenie języka (spełniających warunek xml:lang), to do obliczania poziomu metadanych jest to liczone jako 1 pole. Dlatego też nie ma konieczności wypełniania wartości parami w zakładkach, ważne jedynie, aby wartość we właściwym języku była w dobrej zakładce. Opis zawierający '''mniej wartości, ale wpisanych we właściwe zakładki językowe''' (nawet tylko polskie w zakładce PL), '''otrzyma wyższy poziom Tier metadata niż opis zawierający wypełnione wszystkie pola w zakładce Niez.'''		Pamiętaj przy tym, że liczą się tylko '''unikalne wystąpienia danego pola''', czyli jeśli np. dla pola TEMAT I SŁOWA KLUCZOWE będzie 5 wpisów posiadających oznaczenie języka (spełniających warunek xml:lang), to do obliczania poziomu metadanych jest to liczone jako 1 pole. Dlatego też nie ma konieczności wypełniania wartości parami w zakładkach, ważne jedynie, aby wartość we właściwym języku była w dobrej zakładce. Opis zawierający '''mniej wartości, ale wpisanych we właściwe zakładki językowe''' (nawet tylko polskie w zakładce PL), '''otrzyma wyższy poziom Tier metadata niż opis zawierający wypełnione wszystkie pola w zakładce Niez.'''

Anna Osowska o 10:40, 15 paź 2021

2021-10-15T10:40:21Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:40, 15 paź 2021
Linia 145:		Linia 145:


	5. '''~~Wartości~~ w polach TWÓRCA, WSPÓŁTWÓRCA oraz WYDAWCA wpisuj w polską zakładkę językową (PL)''', najlepiej w brzmieniu zgodnym z hasłem zamieszczonym w [http://katalog.nukat.edu.pl/heading/search?theme=nukat bazie NUKAT]. Jeśli hasła nie ma w tej bazie, ustal właściwą formę na postawie innych kartotek, np. [http://viaf.org/ VIAF]. Jeśli to możliwe staraj się, aby hasło było kompletne. Akceptowalny jest zapis:		5. '''Hasła osobowe w polach TWÓRCA, WSPÓŁTWÓRCA oraz WYDAWCA wpisuj w polską zakładkę językową (PL)''', najlepiej w brzmieniu zgodnym z hasłem zamieszczonym w [http://katalog.nukat.edu.pl/heading/search?theme=nukat bazie NUKAT]. Jeśli hasła nie ma w tej bazie, ustal właściwą formę na postawie innych kartotek, np. [http://viaf.org/ VIAF].

			Jeśli to możliwe staraj się, aby hasło było kompletne. Akceptowalny jest zapis:
	* Nazwisko, Imię (BBBB-DDDD), gdzie BBBB to rok urodzenia a DDDD to rok śmierci		* Nazwisko, Imię (BBBB-DDDD), gdzie BBBB to rok urodzenia a DDDD to rok śmierci
	* możliwe jest użycie całej daty urodzenia / śmierci w formacie YYYY-MM-DD		* możliwe jest użycie całej daty urodzenia / śmierci w formacie YYYY-MM-DD
Linia 151:		Linia 153:
	* można użyć dopowiedzenia, oznaczającego dziedzinę lub zawód, np. (rytownik), (górnictwo).		* można użyć dopowiedzenia, oznaczającego dziedzinę lub zawód, np. (rytownik), (górnictwo).

	~~Wartości~~ z ~~tych~~ pól również biorą udział w tworzeniu klas kontekstowych do Europeany, dlatego niezbędne jest opatrzenie ich atrybutem językowym xml:lang.		'''Hasła dla instytucji w polach TWÓRCA, WSPÓŁTWÓRCA oraz WYDAWCA wpisuj w zakładkę językową zgodną z ich językiem''' tak, aby całość była spójna, np. "Uniwersytet Wrocławski" w zakładkę PL, ale "Königliche Universität zu Breslau" w zakładkę DE.

			Nie zaleca się umieszczania wartości z wymienionych pól w zakładce NIez. - one również biorą udział w tworzeniu klas kontekstowych do Europeany, dlatego niezbędne jest opatrzenie ich atrybutem językowym xml:lang.

	[Więcej materiałów na ten temat wraz z przykładami będzie przygotowanych wkrótce.]		[Więcej materiałów na ten temat wraz z przykładami będzie przygotowanych wkrótce.]

Anna Osowska o 12:02, 12 wrz 2021

2021-09-12T12:02:47Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:02, 12 wrz 2021
Linia 120:		Linia 120:
	\|-		\|-
	\| dcterms:medium \|\| NOŚNIK \|\|		\| dcterms:medium \|\| NOŚNIK \|\|
	\|-
	~~\| dcterms:medium \|\| POCHODZENIE \|\|~~
	\|-		\|-
	\| dcterms:provenance \|\| POCHODZENIE \|\|		\| dcterms:provenance \|\| POCHODZENIE \|\|

Anna Osowska o 06:56, 8 wrz 2021

2021-09-08T06:56:34Z

← poprzednia wersja		Wersja z 06:56, 8 wrz 2021
Linia 140:		Linia 140:
	\|}		\|}

	Z oczywistych względów nie każdy obiekt ma wypełnione wszystkie 22 pola, które biorą udział w procesie [https://wiki.bu.uni.wroc.pl/index.php/Europeana_-_poziomy_metadanych wyznaczania poziomów Tier metadata]. Dlatego też do tych obliczeń wykorzystane są '''tylko pola, które zostały wypełnione'''. Jeśli w opisie wypełniono 7 z powyższych pól, z czego 4 wartości wpisano w zakładkę Niez., to ~~oznacza, że wartość językową~~ ma 43% pól. Taki rekord, nawet przy spełnieniu pozostałych kryteriów, pozostanie na najniższym poziomie, czyli Tier A.		Z oczywistych względów nie każdy obiekt ma wypełnione wszystkie 22 pola, które biorą udział w procesie [https://wiki.bu.uni.wroc.pl/index.php/Europeana_-_poziomy_metadanych wyznaczania poziomów Tier metadata]. Dlatego też do tych obliczeń wykorzystane są '''tylko pola, które zostały wypełnione'''. Jeśli w opisie wypełniono 7 z powyższych pól, z czego 4 wartości wpisano w zakładkę Niez., to oznaczenie języka ma 43% pól. Taki rekord, nawet przy spełnieniu pozostałych kryteriów, pozostanie na najniższym poziomie, czyli Tier A.

	Pamiętaj przy tym, że liczą się tylko '''unikalne wystąpienia danego pola''', czyli jeśli np. dla pola TEMAT I SŁOWA KLUCZOWE będzie 5 wpisów posiadających oznaczenie języka (spełniających warunek xml:lang), to do obliczania poziomu metadanych jest to liczone jako 1 pole. Dlatego też nie ma konieczności wypełniania wartości parami w zakładkach, ważne jedynie, aby wartość we właściwym języku była w dobrej zakładce. Opis zawierający '''mniej wartości, ale wpisanych we właściwe zakładki językowe''' (nawet tylko polskie w zakładce PL), '''otrzyma wyższy poziom Tier metadata niż opis zawierający wypełnione wszystkie pola w zakładce Niez.'''		Pamiętaj przy tym, że liczą się tylko '''unikalne wystąpienia danego pola''', czyli jeśli np. dla pola TEMAT I SŁOWA KLUCZOWE będzie 5 wpisów posiadających oznaczenie języka (spełniających warunek xml:lang), to do obliczania poziomu metadanych jest to liczone jako 1 pole. Dlatego też nie ma konieczności wypełniania wartości parami w zakładkach, ważne jedynie, aby wartość we właściwym języku była w dobrej zakładce. Opis zawierający '''mniej wartości, ale wpisanych we właściwe zakładki językowe''' (nawet tylko polskie w zakładce PL), '''otrzyma wyższy poziom Tier metadata niż opis zawierający wypełnione wszystkie pola w zakładce Niez.'''

Anna Osowska o 06:54, 8 wrz 2021

2021-09-08T06:54:16Z

← poprzednia wersja		Wersja z 06:54, 8 wrz 2021
Linia 21:		Linia 21:


	Standard XML nie określa w żaden sposób zawartości etykiet i atrybutów - może tam być wszystko, co mieści się [https://logoscript.pl/baza-wiedzy/reguly-dokumentu-xml/ w regułach składni]<ref>Logoscript, [https://logoscript.pl/baza-wiedzy/reguly-dokumentu-xml] Reguły dokumenty XML], 26 marca 2013 [dostęp 2021-09-07]</ref>. Więcej w przystępny sposób opisano np. [https://www.pilsudski.org/pl/nowosci/blog/434-wstep-do-standardow-metadanych w tym wpisie]<ref>M. Zieliński, [https://www.pilsudski.org/pl/nowosci/blog/434-wstep-do-standardow-metadanych Wstęp do standardów metadanych], 7 stycznia 2019 [dostęp 2021-09-07].</ref>.		Standard XML nie określa w żaden sposób zawartości etykiet i atrybutów - może tam być wszystko, co mieści się [https://logoscript.pl/baza-wiedzy/reguly-dokumentu-xml/ w regułach składni]<ref>Logoscript, [https://logoscript.pl/baza-wiedzy/reguly-dokumentu-xml Reguły dokumenty XML], 26 marca 2013 [dostęp 2021-09-07]</ref>. Więcej w przystępny sposób opisano np. [https://www.pilsudski.org/pl/nowosci/blog/434-wstep-do-standardow-metadanych w tym wpisie]<ref>M. Zieliński, [https://www.pilsudski.org/pl/nowosci/blog/434-wstep-do-standardow-metadanych Wstęp do standardów metadanych], 7 stycznia 2019 [dostęp 2021-09-07].</ref>.

Anna Osowska o 06:53, 8 wrz 2021

2021-09-08T06:53:31Z

← poprzednia wersja		Wersja z 06:53, 8 wrz 2021
Linia 21:		Linia 21:


	Standard XML nie określa w żaden sposób zawartości etykiet i atrybutów - może tam być wszystko, co mieści się [https://logoscript.pl/baza-wiedzy/reguly-dokumentu-xml/ w regułach składni]<ref>Logoscript, [https://logoscript.pl/baza-wiedzy/reguly-dokumentu-xml/] Reguły dokumenty XML, 26 marca 2013 [dostęp 2021-09-07]</ref>. Więcej w przystępny sposób opisano np. [https://www.pilsudski.org/pl/nowosci/blog/434-wstep-do-standardow-metadanych w tym wpisie]<ref>M. Zieliński, [https://www.pilsudski.org/pl/nowosci/blog/434-wstep-do-standardow-metadanych Wstęp do standardów metadanych], 7 stycznia 2019 [dostęp 2021-09-07].</ref>.		Standard XML nie określa w żaden sposób zawartości etykiet i atrybutów - może tam być wszystko, co mieści się [https://logoscript.pl/baza-wiedzy/reguly-dokumentu-xml/ w regułach składni]<ref>Logoscript, [https://logoscript.pl/baza-wiedzy/reguly-dokumentu-xml] Reguły dokumenty XML], 26 marca 2013 [dostęp 2021-09-07]</ref>. Więcej w przystępny sposób opisano np. [https://www.pilsudski.org/pl/nowosci/blog/434-wstep-do-standardow-metadanych w tym wpisie]<ref>M. Zieliński, [https://www.pilsudski.org/pl/nowosci/blog/434-wstep-do-standardow-metadanych Wstęp do standardów metadanych], 7 stycznia 2019 [dostęp 2021-09-07].</ref>.

Anna Osowska o 06:52, 8 wrz 2021

2021-09-08T06:52:49Z

← poprzednia wersja		Wersja z 06:52, 8 wrz 2021
Linia 21:		Linia 21:


	Standard XML nie określa w żaden sposób zawartości etykiet i atrybutów - może tam być wszystko, co mieści się [https://logoscript.pl/baza-wiedzy/reguly-dokumentu-xml/ w regułach składni]		Standard XML nie określa w żaden sposób zawartości etykiet i atrybutów - może tam być wszystko, co mieści się [https://logoscript.pl/baza-wiedzy/reguly-dokumentu-xml/ w regułach składni]<ref>Logoscript, [https://logoscript.pl/baza-wiedzy/reguly-dokumentu-xml/] Reguły dokumenty XML, 26 marca 2013 [dostęp 2021-09-07]</ref>. Więcej w przystępny sposób opisano np. [https://www.pilsudski.org/pl/nowosci/blog/434-wstep-do-standardow-metadanych w tym wpisie]<ref>M. Zieliński, [https://www.pilsudski.org/pl/nowosci/blog/434-wstep-do-standardow-metadanych Wstęp do standardów metadanych], 7 stycznia 2019 [dostęp 2021-09-07].</ref>.
	~~#PATRZ [~~[https://logoscript.pl/baza-wiedzy/reguly-dokumentu-xml/]]
	. Więcej w przystępny sposób opisano np. [https://www.pilsudski.org/pl/nowosci/blog/434-wstep-do-standardow-metadanych w tym wpisie]<ref>M. Zieliński, [https://www.pilsudski.org/pl/nowosci/blog/434-wstep-do-standardow-metadanych Wstęp do standardów metadanych], ~~26 marca 2013~~ [dostęp 2021-09-07].</ref>.

Anna Osowska o 06:51, 8 wrz 2021

2021-09-08T06:51:25Z

← poprzednia wersja		Wersja z 06:51, 8 wrz 2021
Linia 21:		Linia 21:


	Standard XML nie określa w żaden sposób zawartości etykiet i atrybutów - może tam być wszystko, co mieści się [https://logoscript.pl/baza-wiedzy/reguly-dokumentu-xml/ w regułach składni]. Więcej w przystępny sposób opisano np. [https://www.pilsudski.org/pl/nowosci/blog/434-wstep-do-standardow-metadanych w tym wpisie]<ref>M. Zieliński, [https://www.pilsudski.org/pl/nowosci/blog/434-wstep-do-standardow-metadanych Wstęp do standardów metadanych], 26 marca 2013 [dostęp 2021-09-07].</ref>.		Standard XML nie określa w żaden sposób zawartości etykiet i atrybutów - może tam być wszystko, co mieści się [https://logoscript.pl/baza-wiedzy/reguly-dokumentu-xml/ w regułach składni]
			#PATRZ [[https://logoscript.pl/baza-wiedzy/reguly-dokumentu-xml/]]
			. Więcej w przystępny sposób opisano np. [https://www.pilsudski.org/pl/nowosci/blog/434-wstep-do-standardow-metadanych w tym wpisie]<ref>M. Zieliński, [https://www.pilsudski.org/pl/nowosci/blog/434-wstep-do-standardow-metadanych Wstęp do standardów metadanych], 26 marca 2013 [dostęp 2021-09-07].</ref>.

Anna Osowska o 06:49, 8 wrz 2021

2021-09-08T06:49:51Z

← poprzednia wersja		Wersja z 06:49, 8 wrz 2021
Linia 9:		Linia 9:

	Mówiąc najkrócej, składnia XML to etykiety, oznaczane za pomocą ostrych nawiasów - musi wystąpić etykieta początkowa i końcowa. Pomiędzy etykietami może znajdować się dowolny tekst, inne etykiety (wtedy powstanie wyrażenie budujące hierarchię), a także dowolna liczba atrybutów. W najprostszym przypadku będzie to zatem:		Mówiąc najkrócej, składnia XML to etykiety, oznaczane za pomocą ostrych nawiasów - musi wystąpić etykieta początkowa i końcowa. Pomiędzy etykietami może znajdować się dowolny tekst, inne etykiety (wtedy powstanie wyrażenie budujące hierarchię), a także dowolna liczba atrybutów. W najprostszym przypadku będzie to zatem:


	<etykieta>wartość</etykieta>		<etykieta>wartość</etykieta>

	przykład: <dc:subject>cartography</dc:subject>		przykład: <dc:subject>cartography</dc:subject>


	<etykieta atrybut= "..." >wartość</etykieta>		<etykieta atrybut= "..." >wartość</etykieta>

	przykład: <dc:subject xml:lang="en">cartography</dc:subject>		przykład: <dc:subject xml:lang="en">cartography</dc:subject>